Έχει ένα ρεφραίν που σπάει κόκαλα..
Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος σε μία από τις πιο δυνατές του, κατά την γνώμη μου, στιγμές..
Έψαχνα, καιρό τώρα, αφορμή για να το ανεβάσω..
Την βρήκα στην σημερινή ανάρτηση Του Καιόμενου Λύχνου..
http://lyhnoskeomenos.blogspot.com/2011/03/blog-post_11.html
Της το αφιερώνω..
Στίχοι: Λευτέρης Παπαδόπουλος
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Πρώτη εκτέλεση: Δημήτρης Μητροπάνος
Άλλες ερμηνείες: Δημήτρης Μπάσης
Τώρα που τα μάτια σου σωπαίνουν
μπαίνουν τα τραγούδια στο συρτάρι
κρύβεται στη νύχτα το φεγγάρι
και τα τριαντάφυλλα θρηνούν
Τώρα που πλαγιάζεις λυπημένη
βγαίνει ένα παράπονο στις στράτες
πνίγει τους ανύποπτους διαβάτες
Και τους κάνει αναίτια να πονούν
Τώρα που η ζωή μας έχει κάνει
Φτάνει να μου λες, δεν πάει άλλο
πώς απ' την καρδιά μου να σε βγάλω
που ΄μαθε από σένα ν' αγαπά
Τώρα που 'χεις γίνει κάποιος στίχος
ήχος μακρινός πικρής φλογέρας
βάζει τα φτερά του ο αγέρας
Και το παραθύρι μου χτυπά
ΕΝΑ ΠΡΩΤΟ ΣΧΟΛΙΟ:
Ένα από τα πιο όμορφα (και παραγνωρισμένα, σχεδόν άγνωστο) λαϊκό μας τραγούδι.. Ένα από τα ελάχιστα λαϊκά τραγούδια των τελευταίων 30 χρόνων στο οποίο αβίαστα θα χάριζα τον χαρακτηρισμό: ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟ! Έτσι ακριβώς– με κεφαλαία..
Ο στίχος : Για Σεμινάρια… Από τον τίτλο του σε βάζει σε ένα mood… Η επανάληψη του ‘Τώρα’ στην αρχή κάθε στροφής που ηχεί σαν τύψη… Το ‘Δεν πάει άλλο’ της ζωής που συναντάει τον Όρκο της Αρετούσας (Πως απ’ την καρδιά μου να σε βγάλω που έμαθε από σένα ν’ αγαπά’/ ‘Και πως μπορώ να σ’ αρνηθώ κι αν θέλω δεν μ’ αφήνει τούτη η καρδιά που εσύ έβαλες σ’ τσ’ αγάπης το καμίνι’)… Και, κυρίως, οι εικόνες που διαδέχονται η μία την άλλη κι είναι απροσδόκητες, σχεδόν σουρεαλιστικές..: Τα μάτια σωπαίνουν (!), το παράπονο κάνει βόλτες στις στράτες, τα τριαντάφυλλα θρηνούν (αχ!)… Καμία όμως εικόνα δεν σε ξενίζει.. Όλες έρχονται (παραδόξως) απολύτως φυσικά… (Η εντρύφηση του Λευτέρη Παπαδόπουλου στον Λόρκα είναι φανερή…)Ε, ναι ποιο το παράξενο αν το Πρόσωπο γίνεται στίχος και ‘ήχος πικρής φλογέρας’ και τι πιο φυσιολογικό, μετά απ’ αυτό, να ‘βάζει τα φτερά του ο αέρας’ και να μου τραντάζει τα παραθυρόφυλλα μανιασμένα… Η λύπη δεν αφορά (δεν μπορεί να αφορά) έναν μόνο κάθε φορά… ‘Πάσα η κτίσις συστενάζει και συνωδίνει’ με τον πόνο του ανθρώπου – λέει ο Απόστολος Παύλος στην προς Ρωμαίους επιστολή του. Η δύναμη του ανθρώπινου ‘αχ’ είναι μεταδοτική! Τον Βάσανό μας το κοινωνούμε με τους Άλλους – έστω και ασυναίσθητα – και μάλιστα διεκδικητικά, με ορμή:
Τώρα που πλαγιάζεις λυπημένη
βγαίνει ένα παράπονο στις στράτες
πνίγει τους ανύποπτους διαβάτες
Και τους κάνει αναίτια να πονούν
(Αυτό το ‘αναίτια’ με σκοτώνει…)
Η μουσική: Ο Μίκης Θεοδωράκης κάνει το εξής καταπληκτικό: Παίρνει έναν στίχο που μιλάει για Λύπη και τον ντύνει μουσικά σαν να πρόκειται για λαϊκό θούριο… Και δικαιώνεται – γιατί ‘διάβασε’ τον στίχο πραγματικά σε βάθος… Η Λύπη εδώ δεν είναι ένα συναίσθημα που αυτοκαταναλώνεται, δεν είναι μία ‘μίζερη’, ενδοστρεφής κατάσταση, είναι μια Λύπη που κοινωνείται, μία Λύπη εξόχως Ερωτική… Είναι ένα ‘Αχ!’ Κι αυτό το Αχ έχει Δύναμη… Από το ‘Αχ’ και το ‘Αμάν πια…’ φτιάχτηκε το ‘Αμήν’… Όχι αυτό που κλείνει την Προσευχή… Αλλά αυτό που ανοίγει την επόμενη…
Η ερμηνεία: Δεν θα πω πολλά… Ο Μητροπάνος είναι, νομίζω, ο σημαντικότερος (by far) λαϊκός τραγουδιστής μας σήμερα… Ο τρόπος που ‘σέρνει’, υψώνει ή χαμηλώνει την φωνή του στα φωνήεντα είναι ο ορισμός του πιο τίμιου Αχ… Θεωρείται (και δικαίως) ο ιδανικός εκφραστής της ζεϊμπεκιάς… Εδώ αποδεικνύει ότι μπορεί να πάρει το πιο εξωστρεφές τραγούδι και να το κάνει να ακούγεται σαν βαρύ ζεϊμπέκικο… Ένας σύγχρονος Μάγκας – απ’ τους λίγους (στο σύγχρονο πεντάγραμμο) με τέτοια κοψιά…
Στιχο-Μυθία
